Zarys historyczny | Położenie Gminy | Ukształtowanie terenu | Warunki klimatyczne | Szata roślinna | Rolnictwo

Zarys historyczny

Historia ziem znajdujących się obecnie w granicach gminy Zduny kształtowała się w ramach ziemi łęczyckiej i Mazowsza. Granicę pomiędzy ziemią łęczycką a Mazowszem stanowiła rzeka Słudwia. Ziemie te, w XII i XIII wieku, niezależnie od jednostki administracyjnej przynależały do mazowieckich dóbr arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

W późniejszych czasach miało to odzwierciedlenie w procesach gospodarczych, kulturowych i społecznych. Dzieje ziem współczesnej gminy to przede wszystkim dzieje  własności ziemskiej arcybiskupstwa, które charakteryzują się pewną odrębnością gospodarczo – administracyjną w stosunku do terenów otaczających. W miejszym stopniu rozwinięta tu była gospodarka folwarczna. Odrębność kultularna i gospodarcza tych terenów wzrosła w XIX w, po przeprowadzeniu sekularyzacji dóbr kościelnych i po przeprowadzeniu reformy uwłaszczeniowej w czasach Księstwa Łowickiego. Najbardziej widocznym efektem zaistniałych zmian była zmiana dotychczasowych kształtów wsi. Zniknęły owalnice, ulicówki i wielodrożnice a na ich miejscu pojawiły się rzędówki rozciągające się w znacznych przestrzeniach. Taki typ zabudowy występuje obecnie prawie we wszystkich wsiach gminy Zduny.

Przyspieszenie rozwoju gospodarczego i kulturalnego terenów rejonu łowickiego nastąpiło dzięki lokalizacji magistralnych linii kolejowych, szczególnie uruchomienie linii kolejowej w kierunku Kutna. Dobre warunki komunikacyjne (drogowe i kolejowe), a także bliskie położenie dużych ośrodków miejskich wpłynęły na przemiany w sferze kultury. Zniknęło charakterystyczne budownictwo oraz twórczość ludowa, oparte na tradycyjnych formach książackiej kultury ludowej.

 

Położenie Gminy

Gmina Zduny położona jest w zachodniej części powiatu łowickiego, w północno – wschodniej części województwa łódzkiego. Graniczy z gminami powiatu łowickiego: Łowicz, Chąśno, Kiernozia oraz Bielawy, a także z gminami powiatu kutnowskiego: Żychlin i Bedlno.

Najbliższymi ośrodkami miejskimi są: Łowicz (odległość od Zdun 13 km), Żychlin (odległość od Zdun 16 km), Kutno (odległość od Zdun 32 km). Największe ośrodki miejskie oddalone są od miejscowości Zduny w odległości 65 km miasto Łódź, a 95 km Warszawa. Przez Zduny przebiega również trasa ruchu kolejowego Kunowice-Poznań-Warszawa-Terespol.

Powierzchnia gminy Zduny wynosi 12.853 ha, na którą składają się 24 sołectwa. Powierzchnia sołectw jest zróżnicowana od 19 ha do 1.325 ha.

 

Ukształtowanie terenu

Teren gminy Zduny leży w makroregionie Nizin Środkowomazowieckich w obrębie Równiny Łowicko-Błońskiej oraz Równiny Kutnowskiej, z czego większa część pozostaje w regionie Równiny Kutnowskiej.

Krajobraz gminy jest typowym dla obszarów rolniczych. Z punktu widzenia ochrony różnorodności biologicznej ekosystemów najcenniejszymi obszarami w strukturze przestrzennej krajobrazu pozostają doliny głównych rzek: Bzury i Słudwi. Doliny użytkowane są rolniczo jako użytki zielone, miejscami spotyka się zagajniki olszowe, nie występuje w obrębie dolin zabudowa osadnicza.

Krajobraz widokowy gminy ogólnie ujmując nie należy raczej do atrakcyjnych turystycznie.

 

Warunki klimatyczne

Gmina Zduny charakteryzuje się korzystnymi warunkami solarnymi i termicznymi, okres wegetacji wynosi 210-220 dni przy długim lecie oraz krótkiej lub średniej zimie. Często występuje jednak niedobór opadów atmosferycznych oraz wysokie wartości rocznej sumy parowania terenowego, co stanowi przyczynę okresowych deficytów wody w glebie.

Średnia ilość opadów atmosferycznych w ciągu roku wynosi 500 – 550 mm, z kolei średnia roczna temperatura waha się w granicach 7,6o – 8,0o C.

 

Szata roślinna

Obszar gminy charakteryzuje się bardzo niskim wskaźnikiem zalesienia, który wynosi 1% ogólnej powierzchni. Większe skupiska leśne występują w obrębie wsi Maurzyce, doliny Bzury o siedlisku ubogim, nie nadającym się na efektywne wykorzystanie rolnicze. Drzewostan leśny to prawie wyłącznie drzewostan sosnowy. Szczególnymi miejscami nagromadzenia roślinności o dużych wartościach przyrodniczych są: park wiejski w Zduńskiej Dąbrowie, gdzie zlokalizowany jest ośrodek edukacji ponadpodstawowej i park podworski w Bogorii Górnej. W obu wymienionych cenne jest nie tylko ukształtowanie przestrzenne, ale również wartościowy drzewostan.

 

Rolnictwo

Użytki rolne w Gminie Zduny stanowią razem – 11 737 ha, w tym:
– Grunty orne – 9 720 ha
– Sady – 113 ha
– Łąki – 1 526 ha
– Pastwiska trwałe – 378 ha

Lasy i grunty leśne – 160 ha

Pozostałe grunty (pod zabudowaniami, podwórzami, drogi, wody i inne grunty użytkowe oraz nieużytki) – 956 ha

Liczba gospodarstw razem: – 1 943 szt.
w tym: do 2 ha – 741 szt.
2 – 5 ha – 282 szt.
5 – 7 ha – 219 szt.
7 – 10 ha – 232 szt.
10 – 15 ha – 304 szt.
pow. 15 ha – 165 szt.

Średnia powierzchnia gospodarstwa zawiera się pomiędzy 6 a 7 ha

Na terenie Gminy Zduny wśród właścicieli i użytkowników gruntów, sektor publiczny nie ogrywa istotnej roli. Dominują właściciele indywidualni gospodarstw rolnych, którzy zajmują 95,5 % użytków rolnych.
Dominującą produkcją na terenie gminy jest produkcja wielokierunkowa – zarówno produkcja roślinna jak i produkcja zwierzęca. Występują również specjalizacje produkcyjne w gospodarstwach rolnych. Zaobserwować można je szczególnie w produkcji:
– mleka
– żywca wieprzowego
– żywca wołowego
– żywca drobiowego
– produkcji pod osłonami
– produkcji warzyw w uprawie polowej

Organizacje i zakłady wspierające działalność rolniczą na terenie Gminy Zduny to:
– Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach;
– Bank Spółdzielczy Ziemi Łowickiej w Łowiczu Oddział w Zdunach;
– Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Zdunach;
– Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Biuro Powiatowe w Łowiczu;
– Agros – Nowa w Łowiczu;
– Spółdzielnia Ogrodniczo – Pszczelarska „PSZCZÓŁKA” w Łowiczu;
– Inne (m.in. Firma Bracia Urbanek z Łowicza, Firma MC Czesław Majchrzak w Zdunach, Zakład Młynarski w Bąkowie Górnym);

początek strony